اعلانات انجمن


ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
اكتشاف كانسارها با پردازش داده ها در نرم افزار ENVI
نویسنده پیام
gis1392 آفلاین
کاربر عادی
*

ارسال‌ها: 9
تاریخ عضویت: مهر ۱۳۹۲
اعتبار: 4
ارسال: #1
اكتشاف كانسارها با پردازش داده ها در نرم افزار ENVI
[size=8pt]عنوان: اكتشاف كانسارها با پردازش داده ها در نرم افزار ENVIنويسنده: مهندس م. شاکرميمنبع اطلاعاتي: iustge.blogfa.com            تاريخ نگارش: 10/10/1387

اده‌هاي چندباندي و مختلف سنجش از دور با استفاده از اين نرم‌افزار پتانسيل زيادي براي كاربرد در شاخه هاي مختلف زمين‌شناسي دارند. امروزه دورسنجي و GIS در سنگ‌شناسي، ژئومورفولوژي، زمين‌شناسي ساختماني، اكتشاف كانسارها و نفت، ژئوتكنيك، اكشتاف آب‎هاي زيرزميني و تحقيقات زيست‌محيطي استفاده مي شود. براي مطالعه در مورد كاربردهاي اين دانش در زمين‌شناسي و معدني مي توان به آثار محققاني مثل سيگال و گليسپاي (Seigal and Gillespie, 1980) ويليامز (Williams, 1993) دراري (Drury, 1987)، گوپتا (Gupta, 2003)، بونهام-كارتر (Bonham- Carter, 1994)، لگ ( Legg, 1995)، سابينز (1997)، جنسن (2000) و پراست (2001) مراجعه كرد. در ادامه به كاربرد سنجش از دور در اكشتاف مواد معدني پرداخته مي شود، كه در بسياري موارد از نرم‌افزار ENVI جهت تفسير تصاوير ماهواره‌اي استفاده مي شود.داده‌هاي سنجش از دور به خاطر برخورداري از وسعت منطقه تحت پوشش و پوشش هاي چندطيفي و چند زماني مي توانند در شناسايي ايالت‌ها، كمربندها و مكان‌هاي كانه زايي مورد استفاده قرار گيرند. نقش سنجش از دور در اكتشاف كانسارها را مي توان به صورت زير خلاصه كرد:

1- نقشه برداري از واحدهاي سنگ‌شناسي، چينه شناسي، خطواره‌هاي بزرگ و روندهاي ساختاري در طول نواحي اي كه احتمال كانسارسازي وجود دارد.

2- نقشه برداري الگوهاي ساختاري و شكستگي هاي محلي كه ممكن است تشكيل دهنده كانسارهاي خاص باشند.

3- شناسايي مناطق دگرسان شده مرتبط با توده هاي كانسار

4- تهيه اطلاعات زمين شناسي پايه با استفاده از داده هاي سنجش از دور.
 ◄  شناسايي واحدهاي سنگ‌شناسي و چينه شناسي:
بسياري از كانسارها در ارتباط با سازندهاي خاص و يا واحدهاي سنگ‌شناسي خاصي هستند. شناسايي اين واحدهاي سنگ‌شناسي و چينه شناسي توسط داده هاي سنجش از دورر مي تواند به اكتشاف كانسارهاي موجود در آنها كمك كند. همچنين تصاوير لندست، زمين شناسان را قادر مي سازد تا ارتباط بين كانسارها و ساختارهايي خطي ناحيه اي را شناسايي كنند. در يك ايالت كانه زايي، تعدد شكستگي ها و خطواره راهنماي اكتشاف كانسار مي توانند باشند، زيرا شكستگي ها يك مجرايي براي عبور سيالات كانه زا هستند. شكستگي هاي محلي نيز در تصاوير لندست و با استفاده از روش هاي مختلف پردازش تصوير در نرم افزار ENVI مثل استفاده از فيلترهايي كه عوارض خطي را واضح مي سازند قابل تشخيص هستند. البته با وجود اينكه عوارض ساختاري نقش مهمي در تشكيل مناطق معدني دارند، همه اين ساختارها لزوما در ارتباط با كانسارسازي نيستند، به همين علت ارتباط انها با دگرساني هاي گرمابي در منطقه قدم بعدي در جهت اكشتاف مي باشد.
◄  تشخيص ساختارها :نرم‌افزار ENVI با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي در مطالعه ساختارهاي زمين‌شناسي كاربرد زيادي دارد. شكل‌هاي ساختاري به اندازه‌ ده‌ها تا صدها كيلومتر بوسيه داده‌هاي ماهواره‌اي مورد مطالعه قرار مي گيرند. هدف از اين مطالعات شناخت ايين ساختارها تا حد امكان و اينكه چگونه تحت تاثير عوامل مختلف و عوامل سطحي تشكيل شده‌اند، است. انواع ساختارهاي زمين‌شناسي مثل چين‌خوردگي‌ها، گنبدها، درزه‌ها، شكستگي‌ها و گسل‌ها يا به طور كلي خطواره‌ها، دگرشيبي‌ها و... در تصاوير ماهواره اي قابل تشخيص است كه با استفاده از نرم‌افزار ENVI مي توان آن ها را بارزتر نمود (گوپتا، 2003؛ پراست، 2001).

ج) اكتشاف نفت: از اين نرم‌افزار با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي به منظور شناسايي ساختارهاي تقديسي، گنبدها، گسل‌ها و زون‌هاي شكستگي كه تشكيل تله‌هاي نفتي ساختاري را مي دهند، استفاده مي شود. از اين روش براي مطالعه اشكال زمين‌شناسي خاص، زهكشي خاك، پوشش گياهي كه مي توانند نشانه اي براي شناخت تله‌هاي نفتيي احتمالي باشند استفاده مي‌شود. گاهي نشت مواد هيدروكربني در سطح زمين كه باعث ايجاد دگررساني هاي خاص و انومالي‌هاي ژئوبوتاني مي شوند كه با استفاده از تصاوير چندباندي در نرم‌افزار ENVI به مطالعه خصوصيات طيفي اين تغييرات سطحي پرداخته مي شود. (گوپتا، 2003؛ سابينز، 1997؛ پراست، 2001).

د) اكتشاف آب‌هاي زيرزميني : براي اكتشاف آب‌هاي زيرزميني اشكال سطحي گوناگوني در تصاوير دورسنجي قابل مشاهده است. بعضي از اين اشكال مستقيما مربوطط به آب‌هاي زيرزميني مي شوند مثل چشمه ها، درياچه‌ها، رطوبت سطحي خاك و پوشش گياهي نابهنجار و بعضي به طور غيرمستقيم مانند وضعييت توپوگرافي منطقه، سيستم درزه‌ها و شكستگي‌هاي منطقه، تخلخل و نفوذپذيري سنگ و خاك؛ كه با استفاده از نرم‌افزار ENVI و با كمك تصاوير ماهواره‌اي به اين مهم پرداخته مي شود. (گوپتا، 2003؛ سراف و چودهاري، 1998). ◄  استفاده از دگرساني در اکتشاف کانسارها:
در بسياري از مناطق كاني سازي شده دگرساني انجام گرفته كه گاهي وسعت منطقه دگرسان شده تا چند برابر خود توده معدني مي باشد، كه اين يك راهنما در اكتشاف كانسار مي باشد. دگرساني ها يكي از مهمترين راهنماهاي اكتشاف مواد معدني مي باشند كه در نرم افزار ENVI با استفاده از روش هاي خاصي اين مناطق شناسايي مي شوند. لذا شناسايي باندهاي جذب و بازتابش هر كاني ضروري مي نمايد.
تصاوير ماهواره لندست 7 با سنجنده ETM+ به منظور نقشه برداري از گروهي از كاني ها مثل رس‌ها، سولفات‌ها، كربنات‌ها، اكسيدها و... مناسب هستند (كافمن، 1988). با توجه به اينكه بسياري از خصوصيات طيفي سنگ ها و كاني ها در قسمت مادون قرمز حرارتي طيف الكترومغناطيسي قابل تشخيص هستند، از سنجنده هاي حرارتي مثل آستر كه مربوط به ماهواره ترا است نيز مي توان به منظور شناسايي دگرساني هاي مرتبط به كانسارسازي استفاده نمود.

روشهاي متداول پردازش تصوير مي تواند در بارزسازي مناطق دگرسان شده و واحدهاي سنگ‌شناسي خاص به كار رود. يكي از اين روش ها نسبت باندها و تصاوير نسبت رنگي براي بالا بردن پاسخ طيفي كاني ها و كاهش پاسخ طيفي پوشش گياهي است. به عنوان مثال آبرامر و برون (1985) با استفاده از تصاوير نسبت رنگي مناطق دگرساني فيليك و پتاسيك را از مناطق پروپيليتيك و آرژيليك جدا كردند. و موارد بسيار ديگر كه مجال بيان نيست. اما مهمترين نسبت ها 1/3 لندست و 1/2 در آستر براي اكسيدهاي آهن و 7/5 از لندست براي كاني هاي رسي و... است.
با اينكه نسبت گيري باندها براي جداسازي مناطق دگرسان موفقيت اميز است ولي در بعضي مناطق پوشش گياهي به خاطر شباهت طيفي دخالت مي كند. براي رفع اين مشكل از آناليز مولفه هاي اصلي استفاده مي شود. اين روش براي جداشازي مناطق دگرسان شده بويژه براي اكتشاف كانسارهاي مس پرفيري بسيار موفقيت آميز است(رنجبر و همكاران، 2002). ◄  سنگ‌شناسي:با استفاده از اين نرم‌افزار و از روي داده‌هاي ماهواره‌اي مي توان اطلاعاتي در مورد تركيب سنگ‌ها و كاني‌هايي كه روي سطح زمين هستند و به طور كامل توسط گياهان پوشيده نشده‌اند، به دست آورد. كه يكي از اين روش‌ها شناخت باندهاي جذب و به طور كلي طيف انواع سنگ‌ها و كاني‌هايي است كه توسط سنجنده‌هاي مختلف به دست مي آيد. همچنين براي مطالعات ژئوبوتاني و ارتباط ان با ويژگي‌هاي ژئوشيميايي انواع سنگ‌ها و خاك‌ها استفاده مي شود.
اطلاعات سنگ‌شناسي كه بر روي تصاوير ماهواره‌اي توسط نرم‌افزار ENVI قابل تشخيص است عبارتند از : خاستگاه زمين‌شناسي عمومي، هوازدگي سطحي، سيستم آبراهه اي، اشكال ساختاري، خاك، پوشش گياهي و خصوصيات طيفي و... كه مي توانند در تفكيك واحدهاي سنگ‌شناسي خاص كمك كنند ولي در تشخيص تمام انواع واحدهاي سنگ‌شناسي كافي نيستند. شناخت واحدهاي سنگ‌شناسي مختلف در تصاوير سياه و سفيد، تركيبات رنگي كاذب، عكس‌هاي رنگي مادون قرمز، استفاده از روش تبديل HIS و روش‌هايي مثل نسبت‌گيري و تحليل مولفه‌هاي اصلي و انواع طبقه‌بندي تصوير تا حدودي امكان‌پذي است. كه اين روش‌ها متعاقبا توضيج داده خواهند شد.

سنگ‌هاي رسوبي به دليل ويژگي‌هايي مثل لايه‌بندي، هوازدگي ضعيف، وجو لايه‌هايي با رنگ و مقاومت متفاوت، تركيب و نحوه دانه بندي و اندازه دانه‌ها باعث ايجاد خصوصيات فيزيكي متفاوت و ظهور اشكال منظم و خطي در تصاوير ماهواره‌اي مي شوند. اشكال خطي در سنگ‌هاي رسوبي در مقايسه با اشكال برگ‌وارگي و خط‌وارگي در سنگ‌هاي دگرگوني بلندتر و از نظر تعداد كمتر بوده و باعث ايجاد تيغه‌ها و دره‌هايي پيوسته‌اي مي‌شوند كه مشخص كننده مناطق رسوبي است (گوپتا، 2003؛ آلواش و زيلگر، 1994؛ پراست، 2001).

سنگ‌هاي دگرگوني بوسيله چين‌خوردگي، برگ‌وارگي، ناهماهنگي ساختاري، خط‌وارگي، مقاومت در برابر فرسايش و رنگ و سطحي غيرهموار شناخته مي‌شوند. سنگ‌هاي با درجه خفيف دگرگوني ممكن است از سنگ‌هاي رسوبي تشخيص داده نشوند.

شناخت سنگ‌هاي آذرين به علت اينكه بسياري از توده‌هاي نفوذي مربوط به آن‌ها مي توانند در ارتباط با كانسارسازي باشند، مهم است. سنگ‌هاي آذرين معمولا بوسيله نبود لايه‌بندي و داشتن بافتي هموژن و يگنواخت قابل تشخيص هستند. همچنين دراراي درزه‌ها، گسل‌ها، دايك‌ها در طول حاشيه ها بوده و باعث ايجاد تفاوت در پوشش گياهي و رطوبت سطحي مي شوند. سنگ‌هاي آذرين خروجي با كمك اشكال زميني آتشفشاني مانند گدازه‌ها مخروط‌ها، كراترها، دايك‌ها و دودكش هاي آتشفشاني مشخص مي شوند. سنگ‌هاي آتشفشاني قديمي تحت تاثير هوازدگي قرار كرفته‌اند و بوسيله پوشش گياهي و خاك پوشانده مي شوند كه تشخيص آن‌ها را مشكل مي كند(گوپتا، 2003؛ پراست، 2001).
 
۱۵-۵-۱۳۹۳ ۰۶:۵۵ صبح
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 اعتبار داده شده توسط : ادمین(+1)
ارسال پاسخ 


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 4 مهمان