تصمیم گیری قطعی و فازی در مکانیابی پارکینگ های عمومی طبقاتی – بخش سوم

روش های ترکیب لایه ها

برای ترکیب لایه ها از روش های مختلفی استفاده می شود که به طور کلی این روش ها به روش های تصمیم گیری قطعی و روش های تصمیم گیری غیر قطعی (فازی) تقسیم می شوند. در این تحقیق از بین گروه اول، روش بولین و از بین گروه دوم، روش میانگین گیری وزنی درجه ای یا  (Ordered Weighted Average) OWAمورد استفاده قرارگرفته و نتایج آنها با همدیگر مقایسه می شوند.

روش بولین

این منطق ، اساسا نگرشی دو ارزشی به قضایا دارد : بود یا نبود، هست یا نیست، درست یا غلط.

در منطق بولین نمی توان حالتی را تصور کرد که چیزی هم باشد و هم نباشد، هم درست باشد و هم غلط باشد .حالت بینابینی وجود ندارد . چنین تقسیم بندی دو ارزش ی مسلما نیازمند تعریف مرزهای مشخصی است که بتوان بر اساس آن مصادیق را مرزبندی کرد.

مدل منطقی بولین ساده ترین روش ترکیب لایه ها در GIS است . ترکیب لایه ها در این روش بر مبنای منطق صفر و یک بوده و خروجی نهایی مدل یک نقشه با دو کلاس کاملا مناسب (کلاس یک) و کاملا نامناسب (کلاس صفر) می باشد. این مدل دارای انعطاف پذیری پایین و برخوردی توأم با قطعیت است .پس از تشکیل لایه ها بر اساس بولین، لایه های حاصله با استفاده از عملگر AND(به صورت ضرب لایه ها در لایه های رستری و Intersectدر لایه های وکتوری) با یکدیگر ترکیب می شوند.

میانگین گیری وزنی درجه ای (OWA)

برای ترکیب مجموعه های فازی سه نوع عملیات پایه وجود دارد: 1- عملیات اشتراک مجموعه های فازی (Intersection) 2- عملیات اجتماع مجموعه های فازی (Union) 3- عملیات میانگین گیری .(Averaging) یاگر (1988) یک تکنیک ترکیب بر پایه عملیات OWAکه تلفیقی از سه نوع تابع ترکیبی فوق م ی باشد، ارائه داد که عملیات ترکیب فازی پیوسته ای را بین اشتراک (AND) و اجتماع فازی (OR) ، با تلفیق میانگین وزنی که بین آن دو قرار می گیرد، فراهم می آورد. این عملگر در مقوله عملگرهای فازی توازنی بوده و شرایط مناسبی از درجه AND بودن و ORبودن ایجاد می کند.

این روش به تصمیم گیرنده اجازه می دهد که بر موقعیت تصمیم گیری خود در طول هر دو محور ریسک و توازن کنترل داشته باشد (شکل 3) یعنی این اجازه را به او می دهد که سطح ریسک مورد نظر و درجه ای که وزن های معیار (وزن های توازن) مطلوبیت نقشه نهایی را متأثر می سازد را در تصمیم گیری کنترل کند . در این روش کنترل بر روی سطح ریسک و توازن از طریق مجموعه ای از وزن های درجه ای برای موقعیت های مختلف رتبه – درجه معیارها در هر پیکسل ممکن می باشد. وزن های درجه ای، ابتدا درجه تأثیر وزن های معیار را در ترکیب لای ه ها اصلاح کرده و سپس سطح کلی توازن را کنترل می کنند. پس از اینکه وزن معیارها بر روی معیارهای اصلی اعمال شد، نتایج حاصله از مطلوبیت کم تا زیاد برای هر مکان رتبه بندی می شوند .معیار دارای کم ترین مقدار، اولین وزن درجه ای را می گیرد. معیار دارای دومین امتیاز کمتر، دومین وزن درجه ای را می گیرد و این کار تا آخر ادامه پیدا می کند .این روش تأثیر وزن معیارها را بر اساس رتبه بندی ارزش آنها از حداقل تا حداکثر برای هر مکان بیان می کند .اریب نسبی به سوی حداقل یا حداکثر وزن های درجه ای، سطح ریسک را در ارزیابی ها کنترل می کند . به علاوه نحوه توزیع وزن های درجه ای، سطح کلی توازن یعنی درجه تأثیر وزن های معیار را کنترل می کند.

وزن درجه ای تصمیم گیرنده را قادر می سازد تا معیارهایی را که از نظر او در مکان یابی اهمیت بیشتری دارند، با همان اهمیت در مکان یابی تأثیر دهد . با استفاده از این وزن ها می توان بر روی سطح کلی توازن معیارها و همچنین سطوح ریسک اعمال مدیریت کرد . توازن بین معیارها در واقع اعمال تأثیر وزن های حاصله از روش مقایسه دوتایی به صورت مستقیم می باشد، به نحوی که در وزن های حاصله مدیریت دیگری اعمال نشود . سطح ریسک نیز بر اساس عملگر ترکیب لایه ها می باشد .بدین صورت که اگر در تصمیم گیری ها بهترین مکان مورد نظر باشد، در واقع سطح ریسک پایین است و در این مواقع بایستی از روش بولین و یا مشابه آن AND استفاده کرد و اگر هدف مکان یابی مناطقی با حداقل شرایط است، از عملگر OR استفاده می شود که بیانگر ریسک زیاد مکان یابی است . در روش OWA می توان سطوح ریسک و توازن بین معیارها را همزمان تغییر داد .به صورتی که سطح ریسک می تواند از حداقل تا حداکثر بوده و توازن نیز از حالت بدون توازن تا حداکثر توازن و سپس مجددا بدون توازن تغییر کند.

شکل 4 روند اجرائی کار تحقیق را نشان می دهد.04 thumb تصمیم گیری قطعی و فازی در مکانیابی پارکینگ های عمومی طبقاتی   بخش سوم

شکل 3- فضای استراتژی تصمیم گیری در روش OWA

آماده سازی لایه ها

پس از تعریف معیارها و زیرمعیارهای موثر در مکان یابی پارکینگ های طبقاتی، بایستی لایه های اطلاعاتی معیارها و زیرمعیارهای آنها از روی نقشه های پایه شهری استخراج و آماده شوند.

استخراج لایه های معیارها و انجام تحلیل های مکانی: در فرایند مکان یابی، استخراج لایه های اطلاعاتی مورد نیاز، اولین مرحله از مراحل عملی تحقیق می باشد که طی آن لایه های نقشه ای هر یک از معیارها و زیرمعیارها استخراج شده و برای انجام مراحل بعدی وارد پایگاه داده GIS می شوند. این مرحله شامل رقومی نمودن لایه های GIS Ready سازی، زمین مرجع نمودن و اطلاعاتی می باشد. پس از استخراج نقشه های معیارها وزیرمعیارها، لایه های حاصله جهت استفاده در نرم افزار IDRISI به فرمت رستری تبدیل شده و جهت انجام تحلیل های مکانی مثل Reclass و Distanceبرای آماده سازی لایه های معیارها و زیر معیارها متناسب با استانداردهای اعمال شده در روش بولین و OWAمورد استفاده قرار گرفتند.

05 thumb تصمیم گیری قطعی و فازی در مکانیابی پارکینگ های عمومی طبقاتی   بخش سوم شکل 4- روند اجرایی کار

 

نویسندگان: علی اکبر متکان، علیرضا شکیبا، سید حسین پورعلی ، عیسی عبادی

Аудитория Google более осведомлена в плане ИТ topodin, Самые эффективные внутренние ссылки аккуратно встроены в текст статей на сайте, не являются навигационными и не собраны в конце контента

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *