کاربرد تلفیق روشهای تصمیم گیری چند معیاره مکانی SMCDM با GIS در کاربری اراضی شهری – بخش دوم

مراحل پیاده سازی کاربری اراضی به عنوان ابزار تصمیم گیری مکانی

شناخت وضعیت موجود

قبل از تعیین معیارهای موردنظر جهت تعیین کاربری اراضی شهری بایستی منابع موجود در شهر را بررسی نمود . به طور کلی منابع به دو دسته پایدار و نا پایدار تقسیم بندی می شوند : منابع پایدار به منابعی اطلاق می شود که در بستر فیزیکی خود ثابت هستند. این منابع شامل سنگ ها، شکل زمین و ژئومرفولوژی، خاک و رستنی هاست. منابع ناپایدار، منابعی هستند که در جای خود ثابت نبوده و تغییرات این منابع حتی اگر تحت تأثیر نیروهای طبیعی و انسانی واقع نشوند، در واحد زمان کند خواهد بود . به طور خلاصه این منابع شامل اقلیم و آب و هوا، منابع آب و جانوران است.

تعیین معیارهای ارزیابی در کاربری اراضی شهری

در تعیین کاربری هر سرزمین بایستی منابع پایدار و ناپایدار را مدنظر قرار داد . برای تعیین تناسب کاربری کشاورزی، صنعت، سکونتگاهی، گردشگری و … بایستی معیارهای مختلفی مورد بررسی قرار گیرد . این معیارها در حالت کلی شامل شیب، ارتفاع، خاک، منابع آب، اقلیم، فرسایش، پوشش گیاهی، جهت شیب، زیستگاه حیات وحش و … می باشند. نقشه های معیار شیب، جهت شیب، ارتفاع، خاک، پوشش، گیاهی از منابع پایدار و نقشه های معیار اقلیم و منابع آب از منابع ناپایدار می باشند.

01 thumb كاربرد تلفیق روشهای تصمیم گیری چند معیاره مكانی SMCDM با GIS در كاربری اراضی شهری – بخش دوم

شکل 1: مدل مفهومی مناسبت کاربری اراضی شهری

بعد از تعیین مجموعه ای از معیارها برای ارزیابی واحدهای مکانی به ازای هر کاربری هر معیار به صورت یک لایه نقشه در پایگاه داده مبتنی بر سیستم اطلاعات مکانی نشان داده می شود . به لایه های معرف معیارها ی ارزیابی نقشه معیار گفته می شود . بنابراین در این بررسی تهیه نقشه های معیار شیب، جهت شیب، ارتفاع، اقلیم، فرسایش، خاک و پوشش گیاهی در محیط GIS ضروری می باشد.

وزن دهی به معیارها

پس از تهیه نقشه های معیار مربوط به هر کاربری در این مرحله بایستی نقشه های معیار را با توجه به نوع کاربری وزندهی نمود . به عنوان نمونه نقشه معیار شیب برای انواع کاربری های صنعت، کشاورزی، سکونتگاهی، گردشگری و.. از درجه اهمیت یکسانی برخوردار نمی باشند . به عبارت دیگر نحوه تأثیر شیب در هر کاربری متفاوت است . به عنوان مثال ارزش معیار خاک نسبت به شیب در کاربری کشاورزی بیشتر می باشد، لذا وزن بالاتری را به خود اختصاص می دهد.

تهیه نقشه استاندارد وزنی

نقشه های معیار دارای مقیاسهای متنوعی هستند . به منظور ترکیب نقشه های معیار بایستی ابتدا نقشه های مختلف را استاندارد نمود . نقشه های معیار را در یک حالت کلی به نقشه های معیار کیفی و کمی طبقه بندی می کنند .نقشه های انواع خاک، انواع پوشش گیاهی و نظایر آن نمونه هایی از لایه های مبتنی بر داده های کیفی هستند . که بر پایه آنها نقشه ها ی معیار کیفی را می توان استخراج کرد . از نمونه های مربوط به نقشه های معیار کمی نیز می توان به نقشه ارتفاع، شیب و.. اشاره کرد.

مرحله تلفیق و کاربرد روشهای تصمیم گیری چند معیاره مکانی و GIS در کاربری اراضی شهری

در مرحله تلفیق به کمک روشهای AHP ، SAW ،ELECTRE ،TOPSIS عملیات تلفیق انجام می گیرد و مشخص می شود هر واحد مکانی برای چه کاربری مناسب است و چه درجه ای از مناسبت دارد.

 

نویسنده: دکتر اسماعیل نصیری

topodin, Далее будет полезным сразу подтвердить права на управлением сайтом, для этого нужно добавить сайт на странице «Мои сайты» (все в том же Яндекс

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *