کاربرد GIS در صنایع نظامی – GIS and GCIS

1- مقدمه

امروزه بیشترین اهمیت جنگ افزارها در کشورهای توسعه یافته براساس تکنولوژی و فن آوری اطلاعات مورد استفاده می باشد. بعد از پیدایش انسان، کسب اطلاعات در مورد نیروهای دشمن، نقش بسیار مهمی را در پیروزی بر نیروهای دشمن ایفاء می کند. همچنین کسب اطلاعات، تفسیر و پردازش آنها از اهمیت خاصی در تصمیم گیری های سیستمی دارد. در این برهه زمانی، تولید، تبدیل، انتقال اطلاعات و همچنین مدیریت آنها در عین حال که امری بسیار حساس و بااهمیت تلقی می گردد، بسیار پیچیده و دشوار نیز می باشد. به طوری که جنگ خلیج فارس در حقیقت جنگ فناوری های نیروها در مقابل یکدیگر بود. در مواقعی نیازی به جنگیدن رودررو نیست . بلکه با استفاده از فناوری، مبارزه صورت می گیرد. چنانکه درمواردی، نبرد در مدت زمان کوتاهی به سبب وجود فن آوری اطلاعات پایان می پذیرد. یکی از مهمترین تاکتیک های رزمی، عملیات اطلاعاتی و ضداطلاعاتی نیروهای خودی و نیروهای دشمن می باشد که باید به هنگام، سریع، درست و قابل تفسیر و دارای شرح باشد. چرا که در موفقیت یک نبرد نقش بسیار اساسی و حیاتی دارد. این قضیه در مورد نیروهای ائتلافی در جنگ عراق به اثبات رسیده است. سیستم های جنگ افزاری مدرن قادر خواهند بود که زمان حمله دشمن را پیش بینی نموده و جزئیات آن را با بالاترین دقت در اختیار نیروهای خودی قرار دهند. این مسئله باعث پیروزی بر دشمن با هزینه ای کمتر می گردد که نشان دهنده اهمیت اطلاعات فضائی مناسب و درست و میزان کاربرد آنها جهت برنامه ریزی و فرماندهی عملیات رزمی می باشد.

۲- اطلاعات مورد نیاز در GIS نظامی

2-1- نقشه ها و نمودارها: کاربران برای استفاده GIS در سیستم GCIS به نقشه های مختلف تهیه، تولید و ذخیره شده در پایگاه داده ها نیاز دارند تا برای اهداف مختلف در سیستم GCIS مورد استفاده قرار گیرد.

2-2- تصاویر هوائی بزرگ مقیاس با قدرت تفکیک بالا: عکس هائی هوائی با دقت بالا و یا تصاویر ماهواره ای برای مقاصد جاسوسی، یا به طور ویژه برای عملیات زمینی و هوائی که شامل موقعیت هدف و گره آتش )مختصات آتش( می باشد از اهمیت خاصی برخوردار است.

2-3- نقشه ها و نمودارهای با مقیاس 1:250000 و 1:500000 (اطلاعات رقومی سطح دو): نقشه های توپوگرافی 1:250000و 1:500000بزرگ مقیاس و چارت های دریائی ویژه جهت انجام عملیات خشکی، هوائی و عملیات آبی و خاکی در عملیات رزمی مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین در اکثر اوقات در سطوح پائین تر برای برنامه ریزی عملیاتی و جزئیات امور جاسوسی، نقشه های توپوگرافی برای مقاصد و نیازمندی های نظامی بسیار مناسب می باشند.

2-4- نقشه ها و نمودارهای با مقیاس 1:250000 (اطلاعات رقومی سطح یک): نقشه ها و چارت های 1:250000 در سطوح بالاتر برای حرکات و جابه جائی ها در خشکی و هوا )شامل پروازهای سطح پائین( همچنین برای عملیات پشتیبانی و در سطوح پائین تر برای برنامه ریزی های عمومی و امور جاسوسی مورد استفاده قرار می گیرند. در استانداردها و عملیات مشترک نظامی این نقشه ها با نقشه راه های ملی و چارت های هلیکوپترهای ویژه، بارها مورد بازبینی و پردازش قرار می گیرند.

2-5- نقشه ها و چارت های 1:500000 : نقشه ها و چارت های 1:500000 به مقدار بسیار زیاد برای حرکات و جابه جائی در خشکی و هوا، شامل موقعیت های سطح متوسط پروازی و همچنین در مواردی برای برنامه ریزی های جامع، موقعیت ها و جهت گیری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

2-6- نقشه های کوچک مقیاس 1:1000000 و کوچکتر (اطلاعات رقومی سطح صفر): نقشه های مقیاس 1:1000000و کوچکتر برای مقاصد نظامی بین المللی و چارت های عملیاتی راهبری هوائی یا سری های ONC و در سطوح بالاتر برای عملیات هوائی مورد استفاده هستند، اگرچه در موارد جزئی برای نقشه های برنامه ریزی و توجیهات نیز کاربرد دارند. چارت های رقومی سراسر دنیا ) DCW ( برگرفته از (ONC ) نیز از محصولات رقومی استاندارد سطح صفر محسوب می شوند.

2-7- چارت های دریائی چارت های دریائی که از نقشه های زمینی )و چارت های نظامی هوائی( تهیه شده اند در مقیاس و منطقه یکسان دارای تفاوت می باشند و معمولاً دارای کاربرد نظامی و شهری بوده و نقشه های هیدروگرافی نامیده می شوند. بدین ترتیب به ترکیب اطلاعات نقشه های دریائی با اطلاعات نقشه های توپوگرافی در چارت های ویژه دریائی، همچون پوشش مناطق کم عمق جهت نبرد، پشتیبانی عملیات آبی خاکی نیاز می باشد.

2-8- اسناد و اطلاعات جغرافیائی نظامی (MGID): MJID مانند نقشه های روی هم چاپ شده بوده که شامل نقشه های آموزشی، راه ها، پل ها، مناطق و غیره می باشد. بنابراین به مشخصات و خصوصیات نقشه های پایه تهیه شده، وابستگی دارند. دیگر موارد مطرح در MGID اطلاعات آبادی ها در فرهنگ های جغرافیائی می باشد که در بعضی از MGID های حساس و بااهمیت، اطلاعات داده های ارتفاعی رقومی زمین (DTED ) دارای خروجی چاپی نمی باشند. اگرچه در فرمت استاندارد به طور معمول در طراحی نقشه از آنها استفاده می گردد.

3- GIS در علوم نظامی

کاربردهای متعددی برای GIS در علوم نظامی وجود دارد که بعضی از آنها عبارتند از :

3-1- فرماندهی، کنترل، ارتباطات، سیستم جاسوسی و اطلاعات عملیات

کلیه اطلاعات نقشه های فوق برای مقاصد گوناگون و کاربردهای متفاوت زیرسیستم های دیگر در سیستم CGIS نظامی مورد استفاده قرار می گیرند. همه این سیستم ها به اطلاعات مکانی عوارض و همچنین نقشه های زمینه ای که با ابزارهای تحلیلی GIS در ارتباط هستند، وابسته می باشند.

3-2- سیستم ردیابی یک گروهان نظامی (GPS): واحدها و حتی افراد با ردیابی شدن توسط (GPS) سازماندهی می شوند که دستگاهی جهت تعیین موقعیت عوارض در سطوح مختلف نقشه می باشد.

3-3- سیستم های عملیاتی و جاسوسی: تعداد کمی از نقشه ها و نمودارها که مورد استفاده در سرویس های عملیاتی و جاسوسی قرار می گیرند، نیاز به جمع آوری اطلاعات از جاسوسان نظامی دارند. نیاز اولیه، برای جمع آوری چنین اطلاعات نظامی، نقشه های موجود با جزئیات اطلاعات مکانی و اطلاعات فرهنگی می باشد، اگرچه اطلاعات موقعیتی موردنیاز است، ولی می توان آنها را از دیگر منابع تأمین کرد. به همین علت به نقشه های جاسوسی یا چارت های خاص نیاز نمی باشد، بلکه اطلاعات بروز و به هنگام، به همراه توانائی ارتباط اطلاعات با سیستم مختصاتی مرجع و پشتیبانی از عکس های هوائی منطقه، نقش اصلی و اساسی را ایفاء می نمایند. به بیان دیگر، به روزرسانی اطلاعات جغرافیائی دارای ضرورتی اساسی می باشد، همچنین توانائی گزارش گیری از این اطلاعات به استانداردسازی آنها ارتباط دارد. مواردی که برای عملیات نظامی موردنیاز می باشد، جزئیات نقشه و نمودارهای اطلاعاتی است که به میزان کافی در دسترس بوده و برای هر نیروئی متناسب آن موجود می باشد. این نقشه ها و نمودارها نقشه های متداول بوده و شامل استانداردهای راهبری و اطلاعات موقعیتی )به شکل شبکه شطرنجی یا شبکه مدارات و نصف النهارات( همچنین شامل اطلاعات جزئی توپوگرافی و هیدروگرافی بوده و قابلیت تعمیم را دارند.

3-4- سیستم اطلاعات پشتیبانی : این سیستم برای امور لجستیک با تعریف جزئیات راه ها، مدل های توزیع، تحلیل مسیرهای کوتاه، جستجو و نمایش امکانات و زیرساخت های پشتیبانی و دیگر موضوعات وابسته، توسط سیستم اطلاعات جغرافیائی (GIS) طراحی شده است.

3-5- سیستم میدان جنگ الکترونیکی :

کلیه سیستم های الکترونیکی جنگی، برای تحلیل و یا برای نمایش اطلاعات، نیازمند داده های زمینی می باشند.

3-6- سیستم تحلیل فرکانس ها و مناطق تحت پوشش رادار برای مکان یابی آنتن های رادیوئی و رادارها، تحلیل مناطق تحت پوشش، تحلیل پخش امواج، زاغه مهمات و موشک ها، سیستم مختصات پروازی و غیره، می توان از قابلیت های سیستم GIS برای تجزیه و تحلیل و نمایش استفاده کرد.

3-7- نقشه های عملیات مشترک تصاویر شناسائی زمینی دریائی و هوائی (COP)

مجموعه ای از یک مفهوم جدید در GIS می باشد که جزئیات آن در ادامه مطرح می شود.

3-8- مدل سه بعدی زمین، سیستم آفندوپدافند هوائی قبل از شروع عملیات، شناخت مدل ارتفاعی زمین، صحت نقشه ها و تصاویر مختلف زمینی، از درجه اهمیت فراوانی حتی برای سرویس های جاسوسی برخوردار می باشد. از این فناوری همچنین برای شبیه سازی پروازی استفاده می گردد.

3-9- سیستم جستجوی نقشه های نظامی علاوه بر اینکه اصلاحات سیستم GIS دارای کاربرهای بنیادین و مهم می باشد، از طرفی باعث افزایش کاربردهای آن در محیط های چندکاربره و شبکه ها گردیده است چرا که از قابلیت های دیگر آن، اجراء در محیط web می باشد. محیطی که امروزه نقش بسیار اساسی و اصلی در انتقال اطلاعات و دسترسی بالا را ایفاء نموده و امکان جستجوی اطلاعات موردنیاز کاربران را فراهم می نماید.

نویسنده: امیر سویزی

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *