مقدمه ای بر SDI شهری – بخش دوم

کاربردهای SDI

استفاده از SDI، باعث تسهیل در روند تصمیم­گیری در کاربردها و فعالیت­های متنوعی می­گردد. زمینه­ های کاربردی SDI شامل مدیریت بحران، آمایش سرزمین، مدیریت منابع، مدیریت زمین و کاداستر، مدیریت منابع آبی و دریایی، محیط زیست، دفاع و امنیت، مهاجرت، آمار و برنامه­ریزی، بهداشت و درمان، برنامه­ریزی اجتماعی, حمل و نقل، کشاورزی، معادن و موارد دیگر می­باشد.

لزوم دسترسی به داده­های مکانی در مدیریت و برنامه ­ریزی شهری

در طی سال­های اخیر نیاز به اطلاعات مکانی بطور فزاینده­ای در فعالیت­های شهری افزایش یافته است. در بسیاری از کشورهای توسعه یافته ثابت شده است که داده­های مکانی بخشی از زیرساختار ملی هستند و تلاش های زیادی در این زمینه انجام شده است. همچنین بیش از 80% داده­های دولتی پایه و اساس مکانی دارند. بسیاری از سازمان­ها، شرکت­ها و بخش­ها در تمام سطوح دولتی، خصوصی، بخش غیرانتفاعی و دانشگاهی در سراسر جهان میلیون­ها دلار در هر سال صرف تولید و استفاده از داده­های مکانی می­کنند. جوامع را می توان از نظر مکانی توانمند ساخت “مکان و اطلاعات مکانی بعنوان محصولات مشترک در دسترس برای شهروندان و کسب و کارها در نظر گرفته می­شود که به توسعه محصولات و خلاقیت تشویق می­شوند. “

دسترسی به اطلاعات مکانی قابل اعتماد، دقیق، یکپارچه و به­روز در خصوص ویژگی­های مکانی، زمین و ملک، خدمات شهری (از قبیل جاده، آب و فاضلاب، برق و مخابرات)، کاربری زمین، کسب و کار و دیگر فعالیت­های جوامع شهری نقش مهمی در توانمندسازی این جوامع برای ارائه سرویس­های سازگار و مناسب به شهروندان را بازی می­کند.

در مورد مدیریت و برنامه­ریزی شهری Nedovic-Budic(2002) گفته­اند که برنامه­ریزی شهری یک فعالیت آینده­گراست که بر اهداف زیر تمرکز دارد:

  • کیفیت بهتر (قابل زندگی، ایمن و زیبائی شناسی) محیط­های شهری
  • جامعه­های قابل نگهداری بصورت اجتماعی و محیطی
  • سازماندهی مکانی مؤثر فعالیت­های شهری (کار، مسکن، تجارت و سرگرمی)
  • رشد کوچک مناطق شهری
  • ارتباط موثر بین توابع مختلف شهری
  • تجدید حیات مناطق ویران شده
  • تنوع گزینه های مسکن
  • فرصت های شغلی و توسعه اقتصادی
  • دموکراسی نمودن فرآیند سیاست گذاری و برنامه ریزی

فرآیندهای سیاست گذاری و برنامه ریزی تصمیم وابسته به اطلاعات محلی شده علاوه بر درک عمیقی از بحث های گسترده می باشد. فعالیت های گسترده جمع آوری داده ها، انتشار، تغییر، آنالیز و نمایش در شرکت های برنامه ریزی مبنا روزانه پذیرفته شده اند.

هدف اصلی از توانمندسازی مکانی شهرها بهبود سطح دسترسی و قابلیت استفاده از داده­های مکانی برای تمام کاربران است. بررسی وضعیت فعلی شهرها در مورد ارائه خدمات شهری در ایران نشان دهنده ضرورت ایجاد یک سکوی توافقی برای ظرفیت­سازی و تسهیل دسترسی و به اشتراک­گذاری اطلاعات مکانی در میان سازمان­های مختلف می­باشد.

SDI کاربران را قادر می­سازد تا در منابع، زمان و فعالیت­ها توسط پرهیز از دوباره­کاری­های مرتبط با جمع­آوری، نگهداری و تلفیق داده­های مکانی صرفه­جوئی نمایند. (Chen et al, 2001) در بسیاری از کشورها از SDI بعنوان یک سکوی توانمند جهت بهبود دسترسی، به­اشتراک­گذاری و تلفیق داده­ها و سرویس­های مکانی استفاده می­شود. با این ذهنیت SDI می­تواند بعنوان یک زیرساختی نشان داده­ شود که مردم را به داده­ها متصل نماید. (Rajabifard et al.,2006) این سکو همچنین استانداردها و مشخصاتی را برای جمع­آوری، مدیریت، نگهداری و توزیع داده­های مکانی را فراهم می­کند (الفت و دیگران 2006)

جدول 1: داده های متداول مورد نیاز برای فرآیند برنامه ریزی محلی

نوعمحتویات
جمعیتجمع کل، جنسیت، نژاد، تحصیلات
مسکنتعداد واحدهای مسکونی، نوع سکونت، کیفیت،جمعیت بی خانمان، مسکن های خالی، عرضه و تقاضا
حمل ونقلظرفیت و کاربری جاده ها، شمارش ترافیکی، حمل و نقل عمومی، خطوط ریلی، خطوط اتوبوس رانی، فرودگاهها، پورتهای چرخ بال
اقتصادیدرآمد خانوار، نوع اشتغال، موقعیت، بیکاری، فقر، ارزش اقتصادی، تولید صنعتی
خدماتآب، برق، گاز طبیعی، زهکشی فاضلاب، زباله جامد، تلفن، کابل TV
امکانات و سرویسهاکتابخانه ها، مراکز و فعالیت های تفریحی، مدارس و نوع آنها، مراکز پیش دبستانی و مهدکودک، بیمارستان­ها و نوع آن­ها، تعداد دکترها و تخت ها
ایمنی و سلامتیایستگاه های پلیس، آمارهای بزهکاری، ایستگاه های آتش نشانی
محیطیتوپوگرافی توسط ارتفاع، شیب، گرادیان، انواع خاک، بدنه های آبی، دشت سیلابی، کیفیت هوا، کیفیت آب، خطرها توسط تصادف و موقعیت، بوم­های طبیعی و اکوسیستم
زمیناسناد و کاداستر املاک، ارزش گذاری ملک، کاربری زمین و نوع آن همچنون مسکونی، تجاری، صنعتی، تفریحی و فضای باز، سازمانی و غیره، حجم/تراکم، مالکیت، عرضه و تقاضای زمین، پتانسیل توسعه
توسعه شهرینوع، کیفیت و ارزش ساختمان­ها، جوازهای ساخت و وضعیت های کاربرد، فتوگرافی هوایی
برنامه ها و سیاستهابرنامه های کلی و جامع، آئین نامه های منطقه بندی و بخش بندی، بودجه بندی و برنامه های بهبود سرمایه، آمادگی اضطراری و کاهش خطر، کدهای ساختمانی

سازمان های مرتبط در برنامه ریزی و مدیریت شهر

سازمان های مختلفی در یک شهر مسئول برنامه ریزی و مدیریت بخش های مختلف می باشند که عبارتند از: شهرداری، سازمان مسکن و شهرسازی، سازمان ثبت املاک و اسناد و شرکت های خدمات شهری نظیر گاز، آب و فاضلاب، برق، مخابرات.

واضح است که داده های مکانی یکی از مهم ترین و کلیدی ترین مولفه های سازمان های مختلف برای تصمیم گیری، برنامه ریزی و مدیریت یک شهر می باشند. بنابراین مدیران و برنامه ریزان جهت داشتن برنامه ریزی و مدیریت قابل قبول نیاز به اطلاعات مکانی دقیق، یکپارچه و قابل اعتماد دارند. فعلا مهم ترین چالش ها برای برنامه ریزی شهری محدودیت دسترسی به داده های مکانی برای سازمان های مختلف می باشد. به عبارت دیگر هر سازمانی داده های مربوط به نیازهای خودش را بدون کوچکترین مشاوره و اطلاعی از نیازها یا تلاش های سازمان های دیگر تهیه می کند. بنابراین دوباره کاری های زیادی با داده های یکسان که توسط سازمان های مختلف با فرمت های مختلف تهیه شده اند وجود دارد که باعث صرف زمان و هزینه می شود. شکل 2 برخی از اصلی ترین متولیان داده های مکانی شهری را نشان می دهد.

02 thumb3 مقدمه ای بر SDI شهری   بخش دوم

شکل 2: دیدکلی از داده های مکانی و سازمان های مرتبط در برنامه ریزی و مدیریت شهر

نویسنده : زینب فضلی (مجله ژئومپیا شماره 10)

В связи с этим редакция SPLETNIK, Студия Topodin, Про-Движение, ЧП – Мелітополь – Запорізька Обл

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *