خدمات مکان مبنا (LBS) – بخش چهارم (معماری)

ویژگی های معماری خدمات مکان-مبنا

بر خلاف سیستم های اطلاعات مکانی، خدمات مکان-مبنا با طیف وسیعی از کاربران مواجهند. در پاسخ به نیازهای کاربران لازم است که این خدمات ویژگی های اساسی را دارا باشند که این ها به عنوان معیاری در ارزیابی عملکرد خدمات مکان-مبنا به کار می روند.

توانایی های LBS که فراتر از GIS هستند عبارتند از:

  • کارآیی بالا. تحویل جواب به کاربر در زمانی کوتاه
  • معماری قابل انعطاف (Scalable Architecture). توانایی پشتیبانی از هزاران کاربر به طور همزمان و به کار گیری حجم بالایی از داده.
  • مطمئن. تحویل جواب به کاربر در همه مواقع
  • Current . پشتیبانی از ارائه اطلاعات پویا و آنی به کاربر.
  • قابل حرکت (Mobile). قابلیت دسترسی با هر ابزار و در هر موقعیتی.
  • باز (Open). پشتیبانی استانداردها و پروتوکل های رایج. (HTTP,WAP,WML,XML,MML)
  • امن. مدیریت سرویس های امنیتی و در نظر گرفتن حقوق شخصی کاربر.
  • تعامل پذیر (Interoperable). قابلیت تعامل با کسب و کارهای الکترونیکی مانند مدیریت رابطه مشتری، صدور صورتحساب و…. و همچنین ارتباط با Gateway های تعیین موقعیت در شبکه

در ادامه سیر تحول در معماری خدمات مکان- مبنا تا امروز ذکر می شود.

فاز اول

نسل اول سیستم های LBS که در فاصله سالهای 1997 -2001 در نظر گرفته می شوند با ایجاد یک سری نقاط مرکزی در شبکه SS7 آغاز شدند که این نقاط موقعیت ابزارهای موبایل را با استفاده از شبکه تعیین می کردند. این نقاط در حال حاضر در شبکه های IS-41 به MPC (Mobile Positioning Center) و در شبکه های GSM و UTMS به GMLC (Gateway Mobile Location Center) مشهورند.

معماری فاز اول بر این اساس استوار بود که اپراتورهای ارائه دهنده خدمات شبکه،رابط های از پیش تعریف شده ای توسط خود اپراتور را برای دسترسی به MPC/GMLC جهت استفاده برنامه های کاربردی و توسعه دهندگان این برنامه ها پدید می آوردند.(شکل 5) اولین مسئله در این معماری عدم وجود رابطی استاندارد جهت ارتباط برنامه کاربردی با MPC/GMLC بود که توسعه دهندگان این سری برنامه ها را با مشکل مواجه می ساخت. دومین مسئله عدم تعامل پذیری در صنعت LBS بود. تعامل پذیری بر اساس تبادل داده ها بین سیستم های توزیع شده و معمولا ناهمگون به صورت آنی تعریف می شود. تعامل پذیری همچنین دارای جنبه زمانی که به تغییرات سیستم ها در طول زمان و نیاز به سازگاری حالت های قبل و بعد از تغییر سیستم اشاره دارد. مسئله سوم عدم وجود جامعیت و یکپارچگی در این سیستم بود. هرگاه که اپراتور شبکه قصد داشت خدمات جدیدی را در این عرصه با استفاده از برنامه های کاربردی نوشته شده به مشترکین خود عرضه کند مجبور بود پیاده سازی های دقیق و با هزینه بالا را انجام دهد تا یکپارچگی کل سیستم بعد از ارائه خدمت جدید حفظ شود.

06 thumb خدمات مکان مبنا (LBS)   بخش چهارم (معماری)

شکل 5. معماری فاز اول LBS

فاز دوم

مشکلات موجود در فاز اول منجر به حرکت صنعت LBS به سمت معماری فاز دوم شد. معماری جدید شامل دو المان جدید نسبت به فاز اول می باشد : Location-enabling middleware و Geoserver. (شکل6) المان اول که به عنوان هسته اصلی سیستم در معماری جدید به کار می رود بسیاری از نیازهای حیاتی سیستم را برآورده می کند. این ساختار متمرکز باعث یکپارچگی کل سیستم می شود. المان دوم به عنوان موتور GIS و پردازش های مکانی سیستم عمل می کند. در مدل فاز دوم توسعه دهندگان برنامه های کاربردی از توابع API استاندارد شده استفاده می کنند ت از قابلیت ها و عملکرد دو المان جدید در برنامه خود بهره برند.

در معماری فاز دوم استاندارد ها نقش مهمی دارند. دو استاندارد مهم در این مدل که بر اساس XML بنا شده اد عبارتند از MLP (Mobile Location protocol) و OpenLS (Open Location Services). استاندارد اول به عنوان رابط بین سرور هایی نظیر MPC و GMLC و سرور Location-enabling middleware به کار می رود. این رابطه شامل یک سری پرسش و پاسخ بین دو سرور برای گرفتن موقعیت نقاط از سرور MPC/GMLC و بازگرداندن به سرور درخواست کننده و در نهایت برنامه کاربردی موردنظر است. استاندارد دوم در ادامه بحث خواهد شد.

07 thumb خدمات مکان مبنا (LBS)   بخش چهارم (معماری)

شکل 6. معماری فاز دوم LBS

استاندارد OpenLS

این استاندارد که توسط OGC و با همکاری شرکت های فعال در صنعت LBS مانند Autodesk, Esri, Intergraph, Sun, Oracle و غیره تدوین شده شامل استانداردهایی در پردازش های مکانی لازم دراین عرصه است. خدمات اصلی که در نسخه 1.1 مشخصات این استاندارد در سال 2005 تعریف شده شامل 5 مورد زیر است:

  1. Directory Service : این سرویس دسترسی را به دایرکتوری آنلاین جهت یافتن مکان، محصول یا سرویس خاص فاهم می سازد. به طور مثال این سرویس به سوالات زیر پاسخ می دهد :
    • موقعیت رستوران X کجاست؟
    • نزدیکترین ایستگاه مترو کجاست؟
    • در فاصله 1 کیلومتری از محل چند رستوران وجود دارد؟
  2. Gateway Service : این سرویس جهت تعیین موقعیت یک یا چند کاربر به صورت آنی یا متناوب و بازگرداندن موقعیت برای استفاده بقیه سرویس ها استفاده می شود.
  3. Location Utility Service : این سرویس عمل تعیین موقعیت را با داشتن آدرس نقطه مورد نظر و بالعکس (Geocoding / Reverse Geocoding) انجام می دهد. به طور مثال در صورتیکه کاربر بخواهد بداند در کجا قرار دارد این سرویس آدرس کاربر را استخراج کرده و گزارش می دهد یا در صورتیکه کاربر قصد رفتن به آدرس خاص را داشه باشد این سرویس موقعیت مقصد را استخراج کرده و به سرویس مسیر یابی ارائه می کند تا مسیر بهینه تعیین شود.
  4. Presentation Service : این سرویس جهت ارائه اطلاعات مکانی به کاربر متناسب با تجهیزاتی که کاربر در اختیار دارد به کار می رود. این اطلاعات ممکن است نقشه منطقه مورد نظر، نقشه نقطه موردنظر، نقشه هندسی مسیر یا حتی به شکل متن باشد.
  5. Route Service : این سرویس جهت انجام مسیریابی کاربرد دارد. این عمل با گرفتن نقطه ابتدا و انتها از کاربر یا یکی از سرویس های فوق الذکر انجام می شود. کاربر همچنین می تواند نقاط اجباری در انتخاب مسیر یا ترجیحات خود را در انتخاب مسیر بهینه مانند کوتاهترین، سریعترین یا کم ترافیکترین مسیر انتخاب کند.

Для тех, кто готов &#8212, поехали! Как обычно, для вашего удобства мы разобьем материал на главы: Введение Итак, если вы успешно прошли предыдущие этапы, в которых мы рассказывали как выбрать поставщика и создать сам сайт для интернет-магазина topodin,

ترتیبی که سایت تخصصی جی.آی.اس برای مطالعه سری خدمات مکان مبنا پیشنهاد می کند:

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. مهسا

    سلام
    من رشته نرم افزارم و بنا به درخواست یکی از دوستان دو سه ماه در مورد
    کامپوننت دات نت در ASP.Net به نام Arc GIS Web ADF تحقیق کردم و میخواستم بصورت تمام وقت وقت بذارم و یاد بگیرم اما الان در این وبلاگ خوندم
    http://arcgis.blogfa.com/post-77.aspx
    که این Web ADF به زودی بازنشسته میشه و جای اونو Javasrcipt – Silverlight – Flash میگیره
    این درسته و آیا با همین API ها میشه به اون Arc GIS Server متصل شد
    و یک سوال دیگه
    چرا من سایت وب جی ای اس در وب و در داخل کشورمون و یا ارگانهایی که فکر میکنم واقعا بدردشون میخوره نمیبینکم؟

    پاسخ
    1. ادمین

      سلام
      درسته. Web ADF داره بازنشست میشه. اعتراضات زیادی به خود کامپوننت و مستنداتش وارد میشد که در نهایت ESRI تصمیم گرفت اونو کنار بذاره. فعلی استراتژی ESRI بر کامپوننت Web Mapping API برای محیط های جاوااسکریپت، Flex و Silverlight هست.
      http://events.esri.com/uc/QandA/index.cfm?fuseaction=answer&conferenceId=2F6DC1A1-1422-2418-883C3868A9004888&questionId=3060
      با همین API هم میشه به ArcGIS Server متصل شد و اساسا این اصلی ترین راه هست یعنی پابلیش کردن نقشه های خود از طریق سرویس های ArcGIS Server و سپس استفاده از کامپوننت های فوق برای دسترسی به لایه ها و نشان دادن آن ها به کاربر. حتی در ورژن های جدیدتر این کامپوننت ها امکان ویرایش هم فراهم شده. البته امکان استفاده از وب سرویس های دیگه مثل گوگل یا وب سرویس های ارائه دهنده WMS و WFS به جای ArcGIS Server هم وجود داره. (در نهایت این رو هم بگم که به شخصه از محصولات ESRI در حوزه WebGIS استفاده نمی کنم و معمولا کارم با کامپوننت های متن باز (open source) به راحتی انجام میشه. مثلا به جای web Mapping API for javascript می توان از OpenLayers استفاده کرد یا به جای ArcGIS Server از MapServer یا GeoServer یا … رو به کار برد)
      و این چرا سازمان های دولتی زیاد به Web GIS نمی پردازند یه علت اصلی داره و اونم ناآگاهی و عدم اطلاع (و حتی عدم وجود متخصص) کافی هست. البته روز به روز وضع جی.آی.اس داره بهتر میشه و به تبع اون وب جی.آی.اس
      موفق باشید

      پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *