کاربرد سنجش از دور در تهیه نقشه کاربری اراضی – ۲

مراحل کلی تهیه نقشه های کاربری اراضی با استفاده از اطلاعات دور سنجی

یکی از مراحل اساسی و ابتدایی مطالعه اراضی به کمک اطلاعات سنجش از دور ایجاد یک سیستم طبقه بندی است که باید با توجه به اهداف مطالعه و ویژگی های جغرافیایی هر کشور و با مشورت کلیه گروههای دست اندرکار و افراد صاحب نظر در این زمینه تهیه شود. به علاوه یک چنین سیستم طبقهب ندی باید دارای دو شرط مهم باشد:

یکی آنکه کلاس های سیستم طبقه بندی از نظر برنامه ریز دارای ارزش اطلاعاتی بوده و دیگر اینکه از طریق اطلاعات سنجش از دور قابل دسترسی باشد. متاسفانه چون در حال حاضر در ایران سیستم طبقه بندی استانداردی که جوابگوی کامل نیازها باشد وجود ندارد معمولاً با تغییراتی از سیستم طبقه بندی پیشنهادی سازمان زمین شناسی آمریکا استفاده می شود. (جدول 2) به طور معمول قبل از اقدام به تهیه نقشه، نحوه استفاده از زمین یا کاربری اراضی انتظارات خاصی نیز مطرح است و از این رو نقشه های مورد نظر با درجات مختلف تهیه می شوند. همان طور که اشاره شد برای هر درجه مقیاسی مناسب از تصاویر ماهواره ای در نظر گرفته می شود و به عبارت دیگر، برای گذر از یک درجه کلی یا واحدهای بزرگ به درجات جزئی تر و به ویژه برای مشخص کردن برخی از فعا لیت ها در سطوح مختلف زمین ، علاوه بر لزوم استفاده از تصاویر بزرگ مقیاستر ، مشاهدات صحرایی و استفاده از اطلاعات جانبی نظیر نقشه و عکس هوایی ضروری خواهد بود . به عنوان مثال با استفاده از تصاویر ماهواره ای مقیاس 1:100000 سنجنده TM همراه با مشاهدات صحرایی و استفاده از اطلاعات جانبی می توان نقشه کاربری اراضی با درجات 1 و 2 را با دقت مطلوب تهیه نمود. برای تفکیک واحدها یا طبقات جزئیتر هر یک از واحد های مشخص شده در نقشه ای با مشخصات و طبقات درجه 2، مشاهدات وسیع زمینی، استفاده از عکس های هوایی با مقیاس متوسط و تفسیر رقومی اطلاعات ماهواره ا ی ضروری خواهد بود. اندازه حداقل سطحی که بر روی تصاویر به عنوان یک طبقه خاص میت وان تفکیک نمود با مقیاس عکس و دقت آن ارتباط نزدیک دارد .

01 thumb کاربرد سنجش از دور در تهیه نقشه كاربری اراضی   2

جدول 1 مراحل کلی تهیه نقشه های کاربری اراضی با استفاده از اطلاعات دورسنجی

هنگامی که تهیه این نقشه ها مطرح است به طور معمول و با توجه به دقت چشم انسان و دقت ترسیم تفکیک واحدهای کوچکتر از 2/5 میلی متر و معرفی آنها بر روی نقشه بسیار مشکل و موجب ناخوانائی نقشه می گردد و حتی در مواردی که برای ترسیم نقشه نهایی از چاپگرهای کامپیوتر استفاده می شود این مشکل هم چنان باقی خواهد ماند. با توجه به این که هنگام تهیه نقشه های کاربری اراضی از تصاویر ماهواره ای سطوح مختلف زمین که با رنگ های مختلف روی تصویر نمایان می شوند، با ترسیم مرز های مشخص از یکدیگر تفکیک می شوند لازم است هر واحد مطابق با تعاریف و استاندارد های موجود شناسایی و تفکیک شود تا هماهنگی لازم در نقشه های مورد نظر برقرار گردد. بنابراین در این زمینه بایستی از تعاریف یکسان و استانداردی استفاده گردد.

02 thumb کاربرد سنجش از دور در تهیه نقشه كاربری اراضی   2

جدول 2 به کارگیری تصاویر در کلاسه بندی چند مرحله ای- اندرسن و همکاران 1976

انواع سیستم های طبقه بندی تصاویر ماهواره ای

عوارض مختلف سطح زمین بر روى یک تصویر ماهوارها ی ، در طول موجهاى مختلف امواج الکترومغناطیس، بازتابهای متفاوتى دارند و بنابراین تحلیل و طبقه بندی تصاویر ماهوارها ی نیز با توجه به اطلاعات مربوط به بازتاب امواج الکترومغناطیس از عوارض مختلف سطح زمین انجام می گیرد و در اینصورت تحلیل و طبقه بندی عوارض سطح زمین قابل انجام می باشد. از آنجایى که تصاویر مختلف داراى قدرت تفکیک مکانى و طیفى مختلف می باشند، استفاده از تصاویر مختلف بصورت تلفیقى (Data Fusion)، که می تواند اطلاعات فوق را به صورت ترکیبى در اختیار کاربر قرار دهد، در انجام این آنالیزها موثر تر خواهد بود.

در متن زیر به روش های طبقه بندی که می تواند در مطالعه کاربری اراضی مورد استفاده قرار گیرد اشاره شده است. قابل ذکر است که در بسیارى از موارد بخصوص که کلاسهایی نظیر باغ، مخلوط باغ و کشاورزى و بستر رود ها که داراى مرز کاملاً مشخص نمی باشند و یا تشخیص مرز آنها نیاز به . دقت زیاد دارد، مستلزم بهره گیرى از روشهاى بصرى خواهد بود.

نویسنده: پریسا میرحسینی موسوی ، فائزه فضل اللهی، مجله فضا، شماره 38

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *