ارزیابی کاربری داده های ماهواره ای از نظر صرفه جویی وقت – بخش چهارم

نتایج و بحث

1- بررسی اهمیت صرفه جویی در زمان و هزینه ها

HUZING و همکاران (1993) با استفاده از داده های ماهواره ای و تکنیک GIS نشان دادند که تهیه نقشه های موضوعی منجر به صرفه جویی40 تا60 درصدی در زمان نقشه برداری نسبت به روشهای رایج میشود. لذا تلفیق این دو میتواند ضمن بهبود دقت نتایج، افزایش کـیفیت نقشه های تولید شده، صرفه جویی در وقت و هزینه ها و امکان روز آمد نمودن نقشه ها را فراهم می آورد (جدول 3).

جدول 3– مقایسه زمان (ماه) مورد نیاز تهیه نقشه های کار بری اراضی و خاک به روش سنتی و رقومی

زمان(ماه) برای  روش رقومی

زمان(ماه) برای  روش سنتی

نوع عملیات

تولید نقشه کار بری اراضی

نقشه بر داری خاک

تولید نقشه کار بری اراضی

نقشه بر داری خاک

           25/0

           6/0

           5/0

           3

عملیات تعبیر و تفسیر  مقدماتی

           5/0

           6

           5/0

           6 

عملیات میدانی

 

           5/0

           25/1

           1

           5/2

تلفیق نتایج و استخراج اطلاعات

           25/1

           75/7

           2

           5/11

کل زمان صرف شده

همانگونه که ملاحظه می شود در روش سنتی نقشه برداری خاک به 5/11 ماه زمان نیاز است در حالیکه تلفیق RS و G.I.Sزمان مورد نیاز را به 75/7 ماه کاهش داده است، لذا میتوان با روشهای رقومی در مدت کوتا ه تری سطوح وسیعتری را مطالعه و کسب اطلاعات نمود (7).

گروهی از نقشه برداران دانشگاه British Colombia منطقه ای به وسعت 800 مایل مربع را یک بار با استفاده از عکسـهای هـوائی و یک بار هم با استـفاده از تصـاویر ماهـواره ای لندست (Landsat) به منظور مقایسه هزینه ها و زمان مورد نیاز، نقشه برداری نمودند. میزان انطباق نقشه های تهیه شده با نقشه های واقعیت زمینی برای عکسهای هوائی 60 در صد و برای تصاویر ماهواره ای 50 در صد بود. استفاده از عکسهای هوائی هزینه ای معادل 442000 دلار و 59 ماه زمان لازم دارد (نقشه به مقیاس1:1000000)، در حالیکه استفاده از تصاویر ماهواره ای هزینه ای معــادل 2000 دلار و 6 ماه زمان نیاز دارد (نقشه به مقیاس1:500000). بنابراین ملاحظه میشود نقشه های بزرگ مقیاس که می تواند با دقت مکانی دو برابر نسبت به نقشه های با مقیاس (1:1000000) پدیده های زمینی را تفکیک نماید با هزینه ای بسیار ناچیز و صرف وقت کمتری نسبت به روش سنتی قابل تولید است خلاصه نتایج در جدول 4 و 5 درج گردیده است (8).

جدول 4- مقایسه زمان مورد نیاز تهیه نقشه به روش سنتی و رقومی

 

 

روش فتو گرامتری

زمان

عملیا ت

36 ماه

عکسبرداری

14 ماه / نفر

نقشه برداری از روی 1125  عکس

9 ماه

کنترل، تولید و چاپ عکس

59 ماه

جمع

روش سنجش از دور

(ماهواره ای)

1 ماه

تصویربرداری

2/1 ماه /نفر

نقشه برداری از45 تصویر

4 ماه

کنترل،تولید و چاپ نقشه ها

2/6 ماه

جمع

جدول 5- مقایسه هزینه های تهیه نقشه به روش سنتی و رقومی

 

عکسهای هوائی

           نوع عملیات

           هزینه ها/ دلار

خرید 2250 عکس

12000

هزینه پرواز

300000

هزینه دوربینها

130000

جمع هزینه ها

442000

تصاویر ماهواره ای

تصویر بر داری

1600

موزائیک تصاویر

400

جمع هزینه ها

2000

همانگونه که ملاحظه می شود زمان تولید نقشه با استفاده از تصاویر ماهواره ای (روش رقومی) یک هشتم زمان مورد نیاز برای روش سنتی است و هزینه ها هم حدوداً یک دویستم شده است، البته اگر حجم عظیم لایه های اطلاعاتی که با اندکی صرف وقت باز هم از داده های ماهواره ای قابل اســتخراج است را منظور نمائیم سودمندی و کارائی داده های ماهواره ای بیش از این خواهد شد.

در تحقیقی که توسط علوی پناه و همکاران (1) به منظور تهیه نقشه کاربری اراضی منطقه موک اسـتان فارس با استـفاده از تصـاویر ماهـواره ای انجـام گرفت، داده های سنجنده TM به ابعاد 1200×1200 پیکسل را که مجموعاً 1440000 پیکسل میشود مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همانطور که در جدول 6 ملاحظه می شود از این تعداد فقط 2357 پیکسل یعنی 163/0% از آنها را ما نمونه برداری نموده ایم و 83/99% مابقی آن را سیستم در کسری از دقیقه طبقه بندی نموده است و کل پدیده های موجود در منطقه را در کلاسهای زراعت آبی، مرتع، شالیزار، جنگل، باغات، تاکستان و زراعت دیم طبقه بندی نموده است.

جدول 6- ماتریس خطای نتایج طبقه بندی کلاسهای کاربری اراضی به روش حداکثر احتمال

 

علامت اختصاری کلاسهای مرجع

کلاسهای طبقه بندی شده اراضی

 

Ra

P

F

O

G

D

جمع

زراعت آبی(I)

327

0

17

0

12

7

0

363

مرتع (Ra)

5

579

1

41

0

5

0

631

شالیزار(P)

0

0

191

0

2

0

0

193

جنگل(F)

0

2

0

665

0

1

0

668

باغات(O)

0

0

1

0

119

2

0

122

تاکستان(G)

0

0

2

0

0

85

0

87

زراعت دیم(D) 

0

28

0

0

0

0

265

293

جمع

232

609

212

706

133

100

265

2357

2ـ تلفیق زمین آمار و دور سنجی

یکی از کاربردهای RS و G.I.S. مطالعه پدیده های محیطی (معدن، خاک، پوشش گیاهی، تشکیلات زمین شناسی) است که وابسته به موقعیت مکانی خود می باشند، اما به منظور صرفه جویی در هزینه ها و زمان عملاً امکان نمونه برداری متراکم از آنها میسر نیست. لذا برای دستیابی به ویژگیهای حقیقی آنها مجبور به تخمین خصوصیات پدیده های محیطی در نقاطی که نمونه برداری نشده است می باشیم. ابزاری که میتواند بهترین تخمین را ارائه دهد زمین آمار می باشد، زمین آمار در واقع علم استفاده از تخمین گرهای آماری به منظور برآورد خصوصیت مورد نظر در نقاطی که نمونه برداری نشده است با استفاده از اطلاعات حاصله از نقاط نمونه برداری شده می باشد.

جهانگرد محمدی و همکاران (1381) اطلاعات رقومی ماهواره ای را به عنوان متغیر ثانویه برای تخمین برخی خصوصیات خاک در نقاطی که نمونه برداری نشده است مورد استفاده قرار دادند، نتایج نشان داد که بیشترین همبستگی بین متغیرهای شوری، قلیائیت و درصد آهک خاک با باندهای طیفی بخش مرئی و مادون قرمز نزدیک وجود دارد. مدل رگرسیونی تخمین هر یک از خصوصیات خاک نشان می دهد که باند مادون قرمز سنجنده های ماهواره ای بالاترین کارایی را برای برآورد خصوصیات خاک دارا می باشند. (4)

 

 

نویسنده: سیدکاظم علوی پناه، حمید رضا متین فر، فریدون سرمدیان

dows XP, ви не зможете виконати оновлення до Skype, Студия Topodin, Проработав хотя бы один из них, вы уже сможете определить для себя, заниматься дальше выбранным вами товаром или нет

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *